Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki

Uczniowie Szkoły Budowlanej byli pierwszymi więźniami  niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz. Zostali wywiezieni ze szkoły, a akcję przeprowadził Franz Schmidt, „kat Jarosławia”, który nigdy nie poniósł za to kary.

6 maja minęła 85. rocznica aresztowania uczniów jarosławskiej budowlanki przez gestapo. Co roku społeczność szkolna gromadzi się pod znajdującą się w holu szkoły tablicą upamiętniającą te  tragiczne wydarzenia.  Również w tym roku, w tym szczególnym miejscu, odbyła się uroczysta akademia, przygotowana przez uczniów klas mundurowych,  odczytany został Apel Pamięci i zapalano symboliczne znicze. Cała społeczność szkolna  sercem i myślami przeniosła się  do pamiętnego dnia 6 maja 1940 roku. Tego dnia o godzinie ósmej rano szkoła została otoczona przez policję niemiecką i podczas wykładu dyrektora szkoły Tadeusza Broniewskiego uczniowie zostali aresztowani. Do sali, w której dyrektor prowadził wykład z historii architektury, weszło trzech oficerów gestapo i powiadomiło go, że młodzież jest zatrzymana do wyjaśnienia. Wykład został przerwany, a gestapowcy, którzy już stali przed drzwiami, wyprowadzili wszystkich uczniów przed szkołę, załadowali na dwa samochody transportowe i zawieźli do więzienia w Jarosławiu. Tam, podczas przesłuchania, maltretowano ich i bito aż do utraty przytomności. Pytano ich, gdzie są ulotki, kto je posiada i skąd pochodzą. W związku z tym, że gestapowcy nie otrzymali żadnej konkretnej i wyczerpującej odpowiedzi,  a ulotki zostały zniszczone, prześladowcy nieco się uspokoili. Gestapo zwolniło po dwóch dniach pobytu w więzieniu w Jarosławiu większość uczniów, z wyjątkiem Wojciecha Bieleckiego, Mieczysława Ciepłego i Stanisława Ryniaka, których  przetransportowano  do więzienia w  Tarnowie.  14 czerwca 1940 r. więźniowie zostali  wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. W pierwszym transporcie znaleźli się trzej  uczniowie naszej szkoły: Stanisław Ryniak, który w obozie  otrzymał nr 31 jako pierwszy Polak – więzień polityczny Auschwitz, Mieczysław Ciepły nr 35 i Tadeusz Motowidełko nr 532. W kolejnych transportach zostali wywiezieni  m.in. Wojciech Bielecki nr obozowy 3397,  Stanisław Fudali  nr 9151, Stanisław Żurawski  nr 9148.

W 2016 r. w szkole, obok tablicy poświęconej ofiarom faszyzmu, odsłonięto tablicę  uzupełnioną o nazwiska pierwszego więźnia obozu Auschwitz Stanisława Ryniaka  oraz ucznia i późniejszego nauczyciela szkoły Stanisława Fudalego, którzy  przetrwali gehennę obozową, dając świadectwo człowieczeństwa. Wtedy powstał też pomysł utrwalenia tych tragicznych wydarzeń na  taśmie filmowej. Powstały 2 filmy –  „Dla Ciebie Polsko”, zrealizowany przez lokalną telewizję Twojatv  oraz „ Z Jarosławia do Auschwitz”, zrealizowany przez  TVP3  Rzeszów, w których w role swoich rówieśników  sprzed lat wcielili się uczniowie szkoły.

W 2017 roku przed szkołą odbyło się niezwykłe widowisko historyczne pt. „Gdy nas zabraknie, to kamienie za nas będą mówić”. Zrealizowano je we współpracy z Powiatem Jarosławskim, Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie oraz Przemyskim Stowarzyszeniem Rekonstrukcji Historycznej „X D.O.K.”. Wzięli w nim udział rekonstruktorzy i uczniowie Zespołu Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących. Widok wchodzących do szkoły w garniturach uczniów i wychodzących za chwilę w pasiakach i z ogolonymi głowami na zawsze pozostanie w pamięci. Dzisiaj, kiedy odeszli już świadkowie  zbrodni przeciw ludzkości, niech nie tylko „kamienie” obozów koncentracyjnych i muzea przypominają oraz ostrzegają przed powtórzeniem się totalitaryzmów i ich zbrodni. Nigdy nie możemy zapomnieć o tych, którzy byli świadkami historii i którzy tę historię tworzyli. Zapomnienie jest bowiem gorsze od śmierci.

 

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 1

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 2

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 3

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 4

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 5

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 6

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 7

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 8

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 9

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 10

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 11

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 12

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 13

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 14

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 15

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 16

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 17

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 18

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 19

Gdy odeszli ostatni świadkowie, pozostaje pamięć- 85. rocznica aresztowania przez gestapo uczniów jarosławskiej Budowlanki 20

 

udostępnij

Kalendarz

czerwiec 2026
P W Ś C P S N
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Media społecznościowe

E-Learning

Facebook

Informujemy, że ta strona korzysta z plików cookies. Odwiedzając naszą stronę bez dokonania zmian ustawień swojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na wykorzystanie przez nas plików cookies w celu ułatwienia korzystania z serwisu.

Skip to content